NH Sigorta Nedir? Bıçaklı Sigorta gG ve aM Farkı, Boylar ve Seçimi

Kısa cevap: NH sigorta, alçak gerilim panolarında kullanılan, bıçak kontaklarıyla bir altlığa takılan ve yüksek kısa devre akımlarını güvenle kesebilen sigortadır. Ana besleme ve kablo hatları için gG, motor devrelerinde yalnız kısa devre koruması için aM sınıfı seçilir.

NH sigortalar dağıtım panolarının giriş ve çıkışlarında, kompanzasyon panolarında ve motor fiderlerinde sık görülür. Seçimde üç bilgi birlikte doğru olmalıdır: sınıf (gG, aM, aR), anma akımı ve gövde boyu. Boy yanlışsa sigorta altlığa oturmaz; sınıf yanlışsa ya motor her kalkışta sigorta attırır ya da kablo aşırı yüke karşı korumasız kalır.

NH Sigorta Nedir, NH Ne Demek?

NH, Almanca "Niederspannungs-Hochleistungs" ifadesinin kısaltmasıdır ve "alçak gerilim, yüksek kesme kapasiteli" anlamına gelir. Bıçaklı sigorta ve bıçak sigorta adları da aynı ürünü anlatır; ad, sigortanın iki ucundaki yassı bakır kontaklardan gelir.

Genel kuralları IEC 60269 serisi tanımlar; NH sistemi, yetkili kişilerce kullanılan endüstriyel sigortaları kapsayan IEC 60269-2 içinde yer alır. Gövde ölçüleri standart olduğu için aynı boy ve sınıftaki farklı marka sigortalar aynı altlığa takılabilir. NH sigortalar konut tipi buşonlardan farklı olarak yalnız eğitimli personelin eriştiği panolarda kullanılır.

Bıçaklı Sigortanın İçinde Ne Var, Nasıl Çalışır?

Seramik gövdenin içinde, belirli noktaları daraltılmış bakır veya gümüş eriyen şeritler ve bu şeritleri saran kuvars kumu bulunur. Aşırı akımda şerit daraltılmış noktalardan erir, oluşan ark kumun içinde soğuyarak söner.

Kısa devrede eriyen eleman çok hızlı ayrıldığı için akım, tepe değerine ulaşmadan sınırlanır. Bu akım sınırlama etkisi, sigortanın arkasındaki kablo, bara ve kontaktörlerin daha düşük kısa devre zorlamasıyla karşılaşmasını sağlar. Çoğu NH sigortada sigortanın attığını gösteren üst gösterge bulunur; bazı modellerde bu göstergeye bir yardımcı kontak bağlanabilir.

gG ve aM Sigorta Farkı

gG sigorta hem aşırı yükte hem kısa devrede açar ve kablo ile hat korumasında kullanılır. aM sigorta yalnız kısa devre bölgesinde koruma yapar, motorun kalkış akımına dayanacak şekilde tasarlanmıştır ve aşırı yük koruması için termik röle veya motor koruma şalteri ile birlikte kullanılır.

Sınıf kodundaki ilk harf kesme aralığını, ikinci harf kullanım alanını gösterir. "g" tam aralık (aşırı yük ve kısa devre), "a" kısmi aralık (yalnız kısa devre, yedek koruma) demektir. Sahada en sık karşılaşılan kodlar şunlardır:

• gG: Genel amaçlı; kablo, hat ve dağıtım çıkışları. Eski Alman etiketlerinde gL olarak da görülür.
• aM: Motor devreleri; kısa devre koruması. Termik röle olmadan tek başına kullanılmaz.
• aR / gR: Yarı iletken koruma; sürücü, soft starter ve doğrultucu girişleri için çok hızlı sigortalar.
• gTr: Dağıtım transformatörü koruması için tanımlanmış sınıf.

Pratik fark kalkışta ortaya çıkar. Örnek olarak nominal akımı yaklaşık 42 A olan bir asenkron motor için aM sigorta çoğu üretici tablosunda 50 A civarında seçilirken, gG ile korumada yol alma süresine bağlı olarak 63-80 A bandına çıkmak gerekebilir. Bu değerler yalnız örnektir; kesin seçim, kullanılan kontaktör ve termik rölenin koordinasyon tablosundan yapılır. Termik röle ayarı için motor koruma şalteri ile termik röle farkı yazısı yol gösterir.

NH Sigorta Boyları ve Altlık Eşleştirme Tablosu

NH sigortanın boyu, takılacağı altlığı ve sigortalı yük ayırıcıyı belirler; altlık boyu sigorta boyuyla aynı olmalı, altlığın anma akımı da sigortanın anma akımından düşük olmamalıdır. Aşağıdaki tablo gG sınıfı, 400-500 V AC katalog serilerindeki yaygın üst değerleri özetler.

Tablodaki akımlar katalog serilerindeki yaygın değerlerdir. Boy ölçülerini tanımlayan DIN 43620-1 bazı boylar için daha yüksek üst sınırlar verir ve bazı üreticiler düşük gerilimli serilerde bu sınırlara kadar çıkar; ayrıntılı boy tablosu NH-Sicherung maddesinde yer alır. Sipariş öncesi hem sigortanın hem altlığın etiketindeki boy, akım ve gerilim değeri karşılaştırılmalıdır.

NH Sigorta Değerleri ve Seçim Adımları

NH sigortalar 2 A'den 1250 A'e kadar standart basamaklarla üretilir; sahada en çok 16, 20, 25, 32, 35, 40, 50, 63, 80, 100, 125, 160, 200, 250, 315, 400, 500 ve 630 A değerleri kullanılır. Doğru değer, hattın çektiği akım ile kablonun taşıyabildiği akım arasında seçilir.

1. Yük akımı (Ib) belirlenir. Örnek: 3 fazlı bir dağıtım çıkışı 70 A çekiyor.
2. Kablonun akım taşıma kapasitesi (Iz) bulunur. Örnekte döşeme koşullarına göre Iz = 96 A kabul edilsin. Bu değer kablo tipi ve döşeme biçimine göre değişir; kablo kesiti nasıl seçilir yazısında hesap mantığı anlatılır.
3. Ib ≤ In ≤ Iz koşulunu sağlayan sigorta seçilir. Örnekte 80 A gG uygun düşer; 100 A seçilirse kablo aşırı yüke karşı korunmaz.
4. Kesme kapasitesi kontrol edilir. NH gG sigortaların katalog kesme kapasiteleri genellikle 100 kA ve üzerindedir; panodaki beklenen kısa devre akımı bu değeri aşmamalıdır.
5. Seçicilik kontrol edilir. Aynı üreticinin gG sigortalarında üst ve alt sigorta akım oranı 1,6 veya üzerindeyse seçiciliğin sağlandığı kataloglarda belirtilir; örneğin 80 A çıkışın önünde en az 160 A giriş sigortası bulunur (80 × 1,6 = 128 A, bir üst standart değer 160 A).
6. Boy ve altlık seçilir. 80 A gG için NH00 boyu yeterlidir; altlığın da NH00 ve en az 80 A olması gerekir.

Örnekteki tüm değerler gösterim amaçlıdır. Gerçek tesiste kablo kesiti, döşeme koşulu ve kısa devre akımı proje hesabından alınmalıdır.

Bıçaklı Sigorta Takma ve Sökme Güvenliği

NH sigorta yük altında çekilmez ve elle tutularak takılmaz; işlem, manşetli NH sigorta çekme kolu ile ve yük kesildikten sonra yapılır. Yük altında çekilen bir sigortada bıçak ile kontak arasında ark oluşur ve bu ark operatörün yüzüne ve eline yönelir.

Gerilim altında değişim gerekiyorsa bunu yalnız yetkili elektrikçi, uygun kişisel koruyucu donanımla yapmalıdır. Yük altında sık açma kapama gereken çıkışlarda düz altlık yerine sigortalı yük ayırıcı kullanılır; ayırıcı tipleri şalter çeşitleri yazısında karşılaştırılıyor. Atan bir sigortanın yerine daha büyük değerli sigorta takmak sık yapılan ve kablo yangınına yol açabilen bir hatadır; önce atma nedeni bulunmalıdır.

NH Sigorta, Buşon ve Otomat Sigorta Farkı

NH sigorta buşon değildir. Buşon, vidalı başlıkla takılan D tipi (DII, DIII) veya D0 tipi sigortaya verilen addır; NH ise bıçaklı kontaklarla altlığa oturur ve çok daha yüksek akım ile kesme kapasitesi için tasarlanır.

Otomat sigorta (MCB) atınca kolu kaldırılarak yeniden kurulur, NH sigorta ise atınca değiştirilir. Otomatlar çoğunlukla 125 A'e kadar olan son devrelerde kullanılır; daha yüksek akım ve yüksek kısa devre akımı bulunan ana dağıtımda NH sigorta veya kompakt şalter tercih edilir. B, C ve D eğrisi seçimi için otomat sigorta eğrisi rehberi incelenebilir.

Mağazadaki NH Sigorta, Altlık ve Otomat Ürünleri

Mağaza kataloğunda bıçaklı sigorta, NH altlık ve düşük akımlı çıkışlar için otomat sigorta seçenekleri bulunuyor. Özellikler ürün adlarından alınmıştır; boy ve sınıf etiket üzerinden teyit edilmelidir.

15.000 TL üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir, altındaki siparişlerde sabit 150 TL kargo ücreti uygulanır; ürünler 0-3 iş günü içinde kargoya teslim edilir.

Sık Sorulan Sorular

NH ne demek?

NH, Almanca "Niederspannungs-Hochleistungs" kısaltmasıdır; alçak gerilim, yüksek kesme kapasiteli sigorta anlamına gelir. Türkçede bıçaklı sigorta olarak da anılır.

NH sigorta buşon mudur?

Hayır. Buşon vidalı D veya D0 tipi sigortadır. NH sigorta bıçak kontaklarıyla altlığa takılır, daha yüksek akım ve kesme kapasitesi için kullanılır.

aM mi gG mi: motor için hangisi?

Motor fiderinde termik röle veya motor koruma şalteri varsa aM sigorta daha küçük değerle kalkışa dayanır ve kısa devre korumasını yapar. Kablo ve genel dağıtım çıkışlarında gG kullanılır.

aM sigorta aşırı yükte açar mı?

Güvenilir biçimde açmaz. aM sınıfı yalnız kısa devre bölgesinde koruma için tasarlanmıştır; aşırı yük koruması mutlaka termik röle gibi ayrı bir cihazla sağlanır.

NH00 altlığına NH000 sigorta takılır mı?

Evet. NH000 ve NH00 aynı bıçak ölçüsünü kullanır ve NH00 altlığa oturur. Altlığın anma akımı sigortanın akımından düşük olmamalıdır.

NH sigorta değerleri nasıl okunur?

Etikette anma akımı (örneğin 160 A), sınıf (gG, aM), anma gerilimi (örneğin 500 V AC), kesme kapasitesi (kA) ve boy (NH00, NH1 gibi) yazar. Bu beş bilgi değişim sırasında eski sigortayla birebir karşılaştırılmalıdır.

İlgili Ürünler

Bıçaklı sigorta ve altlık seçenekleri sigortalar kategorisinde, otomat ve yük ayırıcılar şalterler ve otomatlar kategorisinde yer alıyor. Daha yüksek akımlı ve ayarlanabilir korumalı girişler için kompakt şalter (MCCB) seçimi yazısı da incelenebilir.