Otomat Sigorta B, C ve D Eğrisi Nedir? Hangisi Nasıl Seçilir?
Otomatik sigortalar (minyatür devre kesici, MCB), devreyi aşırı akım ve kısa devreye karşı korur. Aynı nominal akıma sahip iki otomat, açma eğrisi farklıysa çok farklı davranabilir. Bu yüzden nominal akımın yanında eğri tipini de doğru seçmek gerekir.
Otomat Nasıl Korur?
Otomatlarda iki koruma mekanizması vardır: aşırı yükte bimetalin ısınıp bükülmesiyle çalışan termik koruma ve kısa devrede elektromanyetik bobinin anında açtığı manyetik koruma. B, C ve D eğrileri manyetik korumanın devreye girdiği akım aralığını tanımlar.
Eğri Tiplerinin Anlık Açma Aralıkları
- B eğrisi: Nominal akımın yaklaşık 3–5 katında anlık açar.
- C eğrisi: Nominal akımın yaklaşık 5–10 katında anlık açar.
- D eğrisi: Nominal akımın yaklaşık 10–20 katında anlık açar.
Hangi Eğri Nerede Kullanılır?
B Eğrisi
Yüksek kalkış akımı olmayan dirençli yükler ve uzun kablo hatları için uygundur: konut aydınlatma ve priz devreleri, ısıtıcılar. Düşük açma eşiği sayesinde uzun hatlarda kısa devreyi daha güvenli algılar.
C Eğrisi
Genel amaçlı endüstriyel ve ticari kullanım için en yaygın seçenektir. Küçük motorlar, aydınlatma armatürleri ve karışık yüklerin bulunduğu devrelerde tercih edilir.
D Eğrisi
Kalkış anında nominal akımın çok üzerinde akım çeken yükler için kullanılır: trafolar, büyük motorlar, kaynak makineleri ve bazı endüktif yükler. Bu yükler C eğrili otomatı gereksiz yere attırabilir.
Seçim Adımları
- Yükün nominal akımını belirleyin.
- Kablo kesitinin taşıyabileceği akımı geçmeyecek nominal akımlı bir otomat seçin.
- Yükün kalkış (inrush) akımına göre B, C veya D eğrisini belirleyin.
- Kesme kapasitesinin (kA) kurulum yerindeki olası kısa devre akımından yüksek olduğunu kontrol edin.
- Kutup sayısını (1P, 2P, 3P, 4P) devrenize göre seçin.
Sık Karşılaşılan Hatalar
- Motor devresinde B eğrili otomat kullanıp kalkışta sürekli atma yaşamak
- Kablo kesitini gözetmeden nominal akımı yüksek seçmek
- Kısa devre kesme kapasitesini kontrol etmemek
Ürünlere Göz Atın
Devre koruma ürünlerimiz için sigortalar ve şalterler ve otomatlar kategorilerine göz atabilirsiniz. Motor devrelerinde koruma için Motor Koruma Şalteri ile Termik Röle Farkı yazımıza da bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
B ve C eğrili otomat arasında hangi fark var?
B eğrisi nominal akımın yaklaşık 3–5 katında, C eğrisi 5–10 katında anlık açar. Kalkış akımı yüksek olan yüklerde C tercih edilir.
Kesme kapasitesi neden önemlidir?
Otomat, kurulum noktasındaki olası kısa devre akımını güvenle kesebilmelidir. Konut ve benzeri kurulumlarda 6 kA yaygın seçimdir; endüstriyel tesislerde daha yüksek değer gerekebilir.
Otomat sık sık atıyorsa ne yapmalı?
Aşırı yük, kısa devre, gevşek bağlantı veya yanlış eğri seçimi olabilir. Hattaki yükü, kablo bağlantılarını ve otomat eğrisini kontrol edin.