Kompakt Şalter (MCCB) Nedir? Nasıl Seçilir? Nominal Akım ve Kesme Kapasitesi
Kompakt şalter (MCCB – Molded Case Circuit Breaker), otomatik sigortaların taşıyamadığı yüksek akımlı devrelerde kullanılan, kalıplı gövdeli devre kesicidir. Ana dağıtım panoları, motor besleme hatları ve büyük yük gruplarında hem şalter hem de koruma elemanı olarak görev yapar.
Nasıl Korur?
MCCB’lerde iki koruma birimi bulunur: termik (aşırı yük için, bimetal veya elektronik) ve manyetik (kısa devre için, anlık açma). Birçok modelde termik ve manyetik açma eşikleri ayarlanabilir; bu da aynı şalteri farklı yükler için uyarlamayı mümkün kılar. Elektronik açma üniteli modellerde ek koruma fonksiyonları ve ayar sınıfları bulunur.
Seçim Kriterleri
1. Nominal Akım (In)
Hat akımının ve kablo taşıma kapasitesinin üzerinde olmayacak şekilde seçilir. Ayarlanabilir termik eşik, yük akımına göre nominal değerin belirli bir yüzdesine ayarlanır.
2. Kesme Kapasitesi (Icu / Ics)
Şalterin kesebileceği azami kısa devre akımıdır. Kurulum noktasındaki hesaplanan kısa devre akımından daha yüksek olmalıdır. Icu son kesme kapasitesini, Ics ise hizmet kesme kapasitesini gösterir; kesintisiz süreklilik gereken yerlerde Ics değeri önemlidir.
3. Kutup Sayısı
3P üç fazlı sistemler, 4P ise nötr hattı da korunacak sistemler için tercih edilir. Tek fazlı devrelerde 1P veya 2P modeller kullanılır.
4. Nominal Gerilim ve Ortam Koşulları
Şalterin gerilim değeri şebeke gerilimiyle uyumlu olmalı, yüksek sıcaklık ve yüksek rakım koşullarında akım düşürme (derating) değerlerine bakılmalıdır.
5. Aksesuarlar
Yardımcı kontak, alarm kontağı, şönt açtırma bobini, düşük gerilim bobini ve motor sürücü kolu gibi aksesuarlarla uzaktan kumanda ve izleme imkânı sağlanabilir.
Seçicilik ve Koordinasyon
Bir arıza durumunda yalnızca arızaya en yakın koruma elemanının açması istenir. Ana şalter ve alt devre şalterleri arasındaki bu sıralama seçicilik olarak adlandırılır ve üreticinin koordinasyon tablolarıyla doğrulanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
MCCB ile otomat sigorta arasındaki fark nedir?
Otomat sigortalar küçük akımlı (genellikle 125 A’e kadar) konut ve dağıtım devrelerinde kullanılır. MCCB’ler ise daha yüksek akım, daha yüksek kesme kapasitesi ve ayarlanabilir açma sunar.
Kompakt şalter motor koruması için kullanılabilir mi?
Motor uygulamalarına uygun manyetik ayarlı veya motor koruma karakteristiğine sahip modeller kullanılabilir. Termik röle ve kontaktörle koordinasyon kontrol edilmelidir.
Şalter sık sık atıyorsa ne yapılmalı?
Hat akımını, ayar değerlerini, gevşek bağlantıları ve kısa devre olasılığını kontrol edin. Ayarları arttırmak yerine kök nedeni tespit etmek gerekir.
Ürünlere Göz Atın
Şalterler ve otomatlar kategorimizi inceleyebilirsiniz. Küçük akımlı devreler için Otomat Sigorta B, C ve D Eğrisi ve motor devreleri için Motor Koruma Şalteri ile Termik Röle Farkı yazılarımıza bakabilirsiniz.