NYA ve NYAF Kablo Farkı: NYM, NYY ve H07RN-F Karşılaştırması
Kısa cevap: NYA ile NYAF arasındaki fark iletkenin yapısıdır. NYA tek telli (büyük kesitlerde az sayıda kalın telli) rijit bir iletkene, NYAF ise çok sayıda ince telden oluşan esnek bir iletkene sahiptir; ikisi de tek damarlı, PVC yalıtımlı, kılıfsız ve 450/750 V sınıfındadır. NYM ve NYY ise kılıflı kablolardır: NYM 300/500 V iç tesisat kablosu, NYY 0,6/1 kV toprak altı ve dış mekan kablosudur.
NYA, NYAF, NYM, NYY ve H07RN-F kablo farkları kesitten bağımsız bir konudur: aynı 2,5 mm² kesit, yanlış tipte seçildiğinde boru içinde zorlanır, güneşte çatlar ya da toprak altında nem alır. Aşağıda kodların ne anlattığı, her tipin hangi montaj yerine uygun olduğu ve kablo üzerindeki baskının nasıl okunacağı anlatılıyor. Kesit hesabı için kablo kesiti nasıl seçilir rehberi ayrıca incelenebilir.
Kablo Kodundaki Harfler Ne Anlatır?
NYA, NYM ve NYY gibi kodlar Alman VDE kökenli adlandırmadır ve her harf kablonun bir katmanını tarif eder. H07RN-F ise Avrupa'da harmonize edilmiş (CENELEC) adlandırmadır; Türkiye'de bu tip kablolar TS EN 50525 serisine göre üretilir.
- N: Norm kablo (standart tip).
- Y: PVC. İlk Y damar yalıtımını, ikinci Y dış kılıfı gösterir (NYY = PVC yalıtım + PVC kılıf).
- A: Ader, yani tek damarlı iletken.
- F: İnce çok telli, esnek iletken (NYAF).
- M: Mantel, yani hafif kılıflı tesisat kablosu (NYM).
- H07RN-F: H harmonize tip, 07 = 450/750 V, R = kauçuk yalıtım, N = polikloropren (neopren) kılıf, F = esnek iletken.
Harmonize sistemde NYA'nın karşılığı H07V-U (tek telli) veya H07V-R (çok telli rijit), NYAF'nin karşılığı H07V-K'dir. Piyasada iki adlandırma birlikte kullanıldığı için katalog ve faturalarda her ikisi de görülebilir. Harflerin Almanca karşılıkları (Normenleitung, Mantelleitung) için Wikipedia'daki Mantelleitung maddesi incelenebilir.
NYA ve NYAF Kablo Farkı Nedir?
NYA ile NYAF arasındaki tek temel fark iletkenin esnekliğidir; yalıtım malzemesi, gerilim sınıfı ve kılıfsız yapı aynıdır. NYA'nın iletkeni IEC 60228'e göre sınıf 1 (tek tel) veya sınıf 2 (çok telli rijit), NYAF'ninki sınıf 5 (ince çok telli, esnek) iletkendir.
Bu fark sahada şu sonuçları doğurur: NYA büküldüğü şekli korur, düz ve sabit güzergahta boru içine kolay itilir, klemense doğrudan bağlanabilir. NYAF kolay bükülür, titreşimde kırılmaz ve pano içinde dar dönüşlerde rahat çalışır; buna karşılık ince teller klemens vidasında dağılabildiği için uçlarına kablo yüksüğü veya papuç takılması gerekir. Doğru uç malzemesi için kablo papucu ve terminal seçimi yazısına bakılabilir.
İkisi de kılıfsız olduğu için mekanik korumaya ihtiyaç duyar. Bina tesisatında boru veya kanal içinde, makine ve pano tarafında kapalı muhafaza içinde kullanılır; sıva altına ya da sıva üstüne çıplak olarak döşenmez.
NYA Kablo Nedir, NYY'den Farkı Ne?
NYA, sabit tesisatta boru içine çekilen tek damarlı rijit kablodur. NYY ile farkı kılıftır: NYA'nın tek koruması damar yalıtımıdır, NYY'de ise damarlar ek bir PVC kılıf altında toplanır ve kablo 0,6/1 kV sınıfına çıkar.
Bu yüzden NYA hiçbir zaman toprağa, açık havaya veya korumasız güzergaha döşenmez. NYY ise boru olmadan doğrudan toprak altına, kablo kanalına ve dış mekana uygundur. Bina girişinde NYY ile gelen besleme, sayaç ve dağıtım panosundan sonra iç tesisatta boru içindeki NYA veya NYM ile devam eder.
NYM Kablo Nedir? NYA ile NYM Farkı
NYM, birden fazla PVC yalıtımlı damarın ortak bir PVC kılıf altında toplandığı, 300/500 V sınıfındaki iç tesisat kablosudur. NYA'dan farkı, kılıfı sayesinde boru gerektirmeden sıva altına ve sıva üstüne kelepçeyle döşenebilmesidir.
Konut ve iş yerlerinde priz ve aydınlatma hatlarında yaygın kullanılır (3×1,5 veya 3×2,5 mm² gibi). Doğrudan toprak altına döşenmez; dış mekanda ise güneş ışığından ve mekanik darbeden korunmuş bir güzergah gerekir. Damar renklerinin anlamı için faz, nötr ve toprak kablo renkleri yazısı incelenebilir.
NYY Kablo Nedir? NYY ile NYM Arasındaki Fark
NYY, PVC yalıtımlı ve kalın PVC kılıflı, 0,6/1 kV sınıfında enerji kablosudur. NYM'den farkı daha yüksek gerilim sınıfı, daha kalın kılıf ve toprak altına doğrudan döşenebilmesidir.
NYY; bina besleme hatlarında, bahçe ve saha aydınlatmasında, fabrikalarda pano ile makine arasındaki sabit enerji hatlarında kullanılır. Esnek bir kablo değildir; sürekli hareket eden bir bağlantıda zamanla kılıf ve damar yorulur. Mekanik darbe riski yüksek güzergahlar için zırhlı tipi bulunur.
H07RN-F Kablo Nedir?
H07RN-F, kauçuk yalıtımlı ve neopren kılıflı, 450/750 V sınıfında esnek bir kablodur. PVC kablolardan farkı soğukta sertleşmemesi, sürtünmeye ve sürekli hareketlenmeye dayanması ve yağ, nem gibi dış etkilere karşı daha dirençli olmasıdır.
Seyyar makineler, şantiye ve etkinlik uzatma kabloları, vinç ve pompa bağlantıları gibi kablonun yerde sürüklendiği ya da sürekli hareket ettiği işlerde tercih edilir. Sabit bir dış mekan hattında NYY yeterliyken, hattın bir ucu hareketli bir ekipmana gidiyorsa son bölüm H07RN-F ile yapılır.
Montaj Yerine Göre Kablo Seçim Tablosu
Kablo tipi, kablonun nereye ve nasıl döşeneceğine göre belirlenir; aşağıdaki tablo sahada en sık karşılaşılan montaj durumlarını tek bakışta eşleştirir. Son sütun, uygulamada en sık görülen yanlış seçimi gösterir.
| Montaj yeri ve koşul | Uygun tip | Neden | Sık yapılan hata |
|---|---|---|---|
| Bina içi, boru veya kanal içinde sabit hat | NYA (H07V-U/R) | Rijit iletken boru içine kolay itilir | NYA'yı borusuz sıva altına döşemek |
| Pano içi kumanda ve güç bağlantıları | NYAF (H07V-K) | Dar dönüş ve titreşime dayanır | NYAF ucunu yüksüksüz klemense bağlamak |
| Konut ve ofiste sıva altı/üstü priz, aydınlatma hattı | NYM | Kılıflı, borusuz döşenebilir | Aynı NYM'yi bahçe hattında toprağa gömmek |
| Toprak altı, kablo kanalı, bina besleme hattı | NYY (gerekirse zırhlı) | 0,6/1 kV, kalın kılıf, neme dayanıklı | NYY'yi hareketli makine bağlantısında kullanmak |
| Seyyar makine, şantiye, pompa, uzatma kablosu | H07RN-F | Kauçuk yapı, esnek, darbeye ve dış etkiye dayanıklı | Ev tipi PVC uzatma kablosunu şantiyede kullanmak |
| Hastane, AVM, otel gibi toplu kullanım alanları | Halojensiz (HF) muadiller | Yangında zehirli ve aşındırıcı gaz çıkışını azaltır | Proje şartnamesini kontrol etmeden PVC kablo almak |
Kablo Üzerindeki Baskı Nasıl Okunur?
Kablo kılıfındaki baskı tip, damar sayısı, kesit ve gerilim sınıfını sırayla verir; örneğin "NYM-J 3×2,5 mm² 300/500 V" üç damarlı, 2,5 mm² kesitli, içinde yeşil-sarı koruma iletkeni bulunan bir NYM kablosu anlamına gelir. Kodun sonundaki -J koruma iletkeni olduğunu, -O ise olmadığını gösterir.
Harmonize adlandırmada aynı bilgi harfle verilir: "3G2,5" yeşil-sarı damar içeren, "3X2,5" yeşil-sarı damar içermeyen üç damarlı 2,5 mm² kablodur. NYY üzerindeki "0,6/1 kV" ifadesi faz-toprak 0,6 kV, fazlar arası 1 kV anma gerilimini gösterir. Sipariş öncesinde baskıdaki tip ile projedeki tipin aynı olduğu, özellikle -J/-O ve G/X harfi kontrol edilmelidir; koruma iletkeni olmayan bir kablo, topraklama gereken bir hatta kullanılamaz.
Kablo Tesisatında Kullanılan Tamamlayıcı Ürünler
Doğru kablo tipi, doğru bağlantı ve koruma malzemesiyle tamamlanır: boru içine çekme, ek yerinin nemden korunması ve dış mekanda sabitleme ayrı ürünler gerektirir. Mağazada bu işler için aktif olarak satışta olan ürünlerden bir seçki:
| Ürün | Adından okunan özellik | Hangi kablo işinde |
|---|---|---|
| İDEAL Kablo Çekme Sabunu | Kablo çekme kaydırıcısı | NYA ve NYM'yi uzun boru güzergahına çekerken |
| 19.1/5.6mm İçi Yapışkanlı Isı ile Daralan Makaron | İçi yapışkanlı, daralma öncesi/sonrası çap 19,1/5,6 mm | İnce kesitli ek ve uçların nemden yalıtılması |
| 38.1/12mm İçi Yapışkanlı Isı ile Daralan Makaron | İçi yapışkanlı, 38,1/12 mm | NYY ve H07RN-F gibi kalın kılıflı kablolarda ek yeri |
| 6.4mm Isı ile Daralan Renkli Makaron | Renkli, 6,4 mm | Pano içinde NYAF damarlarının işaretlenmesi |
| Gwest GT 150M Ultraviole Kablo Bağı | 150 × 2,5 mm, UV dayanımlı | Dış mekanda güneş gören kablo demetleri |
| LUMENITE Tipi 3J Kablo | Üç iletkenli, 10 ft | Seviye ve kontrol ekipmanı bağlantıları |
| Fluke 279FC True RMS Termal Multimetre | True RMS ölçüm ve termal görüntü | Isınan klemens ve gevşek bağlantıların tespiti |
Siparişler 0-3 iş günü içinde kargoya teslim edilir. 15.000 TL üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir, bu tutarın altındaki siparişlerde sabit 150 TL kargo ücreti uygulanır. Ek yeri yalıtımında makaron dışındaki seçenekler için izolasyon malzemeleri rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
NYA ile NYAF arasındaki fark nedir?
NYA rijit (tek veya az telli), NYAF ince çok telli esnek iletkenlidir. İkisi de tek damarlı, PVC yalıtımlı, kılıfsız ve 450/750 V sınıfındadır; NYA boru içi sabit tesisatta, NYAF pano içi ve titreşimli bağlantılarda kullanılır.
NYY kablo nedir, nerede kullanılır?
NYY, PVC yalıtımlı ve PVC kılıflı 0,6/1 kV enerji kablosudur. Toprak altı, kablo kanalı, dış mekan ve bina besleme hatlarında boru gerektirmeden kullanılabilir.
NYM ile NYY kablo arasındaki fark nedir?
NYM 300/500 V iç tesisat kablosudur ve toprağa gömülmez. NYY 0,6/1 kV sınıfında, daha kalın kılıflı ve toprak altına doğrudan döşenebilen bir kablodur.
NYM kablo dışarıda kullanılabilir mi?
Güneş ışığına, darbeye ve toprağa açık bir güzergahta NYM uygun değildir. Bu durumda sabit hatlar için NYY, hareketli bağlantılar için H07RN-F tercih edilir.
Kablo üzerindeki -J ve -O harfi ne demektir?
-J kablonun içinde yeşil-sarı koruma (toprak) iletkeni bulunduğunu, -O bulunmadığını gösterir. Harmonize kodlarda aynı bilgi G (var) ve X (yok) harfiyle verilir.
İlgili Ürünler
Kablo ve bağlantı malzemeleri kablolar ve konnektörler, uç bağlantıları için terminal ve kablo papuçları, ek yeri ve koruma ürünleri için kablo, bağlantı ve izolasyon kategorilerinde yer alır.