Ampermetre Nasıl Bağlanır? Pano Tipi Ampermetre ve Voltmetre Bağlantısı

Kısa cevap: Ampermetre devreye seri, voltmetre paralel bağlanır. Pano tipi ampermetre yüksek akımlarda doğrudan hatta değil, akım trafosunun sekonder uçlarına (S1-S2) bağlanır ve ampermetre skalası trafo oranıyla aynı olmalıdır; örneğin 100/5 A trafoya 100/5 A ampermetre.

Pano tipi ampermetre ve voltmetre, dağıtım ve motor panolarında akımı ve gerilimi sürekli izlemek için kapağa takılır. Bağlantı mantığı basittir, fakat sahadaki arızaların önemli kısmı akım trafosu tarafındaki küçük hatalardan çıkar. Aşağıda tek fazlı ve üç fazlı bağlantı, komütatör kullanımı, sık yapılan hatalar ve seçim kriterleri yer alıyor. Tüm bağlantılar enerji kesilip kilitlendikten sonra, yetkili kişilerce yapılmalıdır.

Ampermetre Devreye Nasıl Bağlanır?

Ampermetre, ölçülecek akımın tamamı içinden geçecek şekilde yükle seri bağlanır: hat kesilir, kaynak tarafı ampermetrenin bir ucuna, yük tarafı diğer ucuna gelir. Ampermetrenin iç direnci çok düşük olduğu için hatta fark edilir bir gerilim düşümü oluşturmaz.

Doğrudan bağlantı yalnız ampermetrenin ölçme sınırı içindeki küçük akımlarda yapılır; pano tipi doğrudan bağlı ampermetreler çoğunlukla birkaç on ampere kadar kullanılır. Daha yüksek AC akımlarda ampermetre akım trafosu ile, DC akımlarda ise şönt ile beslenir. Ampermetrenin düşük dirençli yapısı ve bağlantı biçimi ampermetre maddesinde de açıklanır.

Ampermetre Seri mi Bağlanır, Voltmetre Neden Paralel?

Evet, ampermetre seri bağlanır; voltmetre ise ölçülecek iki nokta arasına paralel bağlanır. Fark, iki cihazın iç direncinden gelir: ampermetrenin direnci çok düşük, voltmetrenin direnci çok yüksektir.

Ampermetre yanlışlıkla iki faz arasına veya faz ile nötr arasına paralel bağlanırsa neredeyse direnç olmayan bir yol oluşur ve kısa devre meydana gelir; sigorta atar, ampermetre ve uçları yanabilir. Voltmetre seri bağlanırsa yüksek direnci yüzünden yük çalışmaz ve voltmetre yanlış değer gösterir. Bu iki hata, cihaz değiştirilirken klemenslerin karıştırılmasıyla en sık ortaya çıkar.

Pano Tipi Ampermetre Akım Trafosu ile Nasıl Bağlanır?

Akım trafosu ile bağlantıda ana hat kesilmez: faz kablosu veya barası trafonun penceresinden geçer, ampermetre trafonun S1 ve S2 uçlarına bağlanır. Ampermetre 5 A (veya 1 A) girişlidir ve skalası trafonun primer akımına göre basılmıştır.

1. Oran eşleştirilir. 150/5 A trafoya 150/5 A skalalı ampermetre seçilir. Dijital panel metrelerde trafo oranı menüden girilir.
2. Yön doğru verilir. Trafonun P1 (eski etiketlerde K) yüzü kaynağa, P2 (L) yüzü yüke bakar. Tek ampermetrede yön ölçülen değeri değiştirmez, fakat enerji analizörü ve kompanzasyon rölesinde ters yön yanlış güç ve cos φ okuması verir.
3. Sekonder kablosu çekilir. Çoğu panoda 2,5 mm² bakır kablo kullanılır; trafo ile ampermetre arasındaki mesafe uzunsa kablo kaybı trafonun VA değerini aşmamalıdır.
4. Kısa devre köprülü klemens kullanılır. Sekonder uçları ampermetreye doğrudan değil, köprülenebilen test klemensinden geçirilir. Ampermetre sökülmeden önce köprü kapatılır.
5. Sekonder devre tek noktadan topraklanır. Hangi ucun topraklanacağı proje şemasına göre belirlenir; aynı devrenin iki noktadan topraklanması ölçüm hatası yaratır.

Akım trafosunun oranı, sınıfı ve VA değeri nasıl seçilir sorusu akım trafosu nedir, nasıl seçilir yazısında örnek hesapla anlatılıyor.

Akım Trafosu Sekonderi Neden Açık Bırakılmaz?

Primerden akım geçerken sekonder devresi açılırsa trafo uçlarında kilovolt mertebesine çıkabilen gerilimler oluşur. Bu gerilim çalışan kişiyi çarpabilir, klemenste ark yaratabilir ve trafonun yalıtımına, çekirdeğine kalıcı zarar verebilir.

Ampermetre arızalandığında yalnız ampermetreyi söküp boş klemens bırakmak sahada en tehlikeli kısayoldur. Kullanılmayan bir akım trafosunun sekonderi de kısa devre edilmiş olarak bırakılır. Kısa devre edilmiş akım trafosu güvenlidir; trafo bu çalışmaya göre tasarlanmıştır.

Üç Fazda Ampermetre ve Voltmetre Bağlantısı

Üç fazlı panoda her faza bir akım trafosu takılır ve ya her trafoya ayrı ampermetre bağlanır ya da tek ampermetre, ampermetre komütatörü üzerinden üç trafoyu sırayla okur. Gerilim için tek voltmetre, voltmetre komütatörüyle faz-faz ve faz-nötr değerlerini gösterir.

Ampermetre komütatörü sıradan bir kam şalteri değildir: seçilmeyen trafoların sekonderini kısa devre ederek açık kalmalarını önler. Bu iş için sıradan bir seçici şalter kullanılırsa okunmayan iki trafo her an açık devrede kalır. Voltmetre komütatörleri genellikle 0, L1-N, L2-N, L3-N, L1-L2, L2-L3 ve L3-L1 konumlarını içerir. Üç ayrı ampermetre kullanmak komütatöre göre daha fazla kapak yeri ister, ama üç fazın dengesini aynı anda görmeyi sağlar; motor panolarında bu fark faz dengesizliğini erken yakalamaya yarar.

Voltmetre Devreye Nasıl Bağlanır?

Voltmetre, ölçülecek gerilimin iki ucuna paralel bağlanır: faz-nötr gerilimi için faz ve nötr, faz-faz gerilimi için iki faz arasına. Alçak gerilim panolarında voltmetre doğrudan bağlanır; gerilim trafosu orta gerilim tesislerinde kullanılır.

Voltmetre besleme hattına küçük değerli bir sigorta veya sigortalı klemens konur. Bu sigorta, voltmetre kablosunda oluşabilecek bir kısa devrenin ana sigortaya kadar gitmesini önler. 400 V hatta ölçüm yapılacaksa voltmetrenin ölçme aralığı en az 0-500 V olmalıdır.

Sahada Sık Yapılan Bağlantı Hataları

Pano ölçü aletlerindeki hatalı okumaların çoğu cihazdan değil bağlantıdan kaynaklanır. Sahada en sık görülen hatalar ve doğru uygulama şöyledir:

Pano ölçümünden şüphe edildiğinde değer, aynı fazda pens ampermetre ile kontrol edilir. İki ölçüm arasında belirgin fark varsa önce oran, sonra kablo bağlantısı ve trafo yönü incelenir.

DC Ampermetre ve Şönt Bağlantısı

DC devrelerde akım trafosu çalışmaz; yüksek akımlı DC ampermetre, hatta seri bağlanan bir şöntün uçlarına bağlanır. Şönt, anma akımında belirli bir gerilim düşümü verir; piyasada 50, 60 ve 75 mV çıkışlı şöntler yaygındır.

Ampermetrenin mV girişi ve skalası şöntle aynı olmalıdır: 200 A / 60 mV şönt için 60 mV girişli, 200 A skalalı ampermetre seçilir. Ölçüm kabloları şöntün akım uçlarına değil, üzerindeki küçük ölçme vidalarına bağlanır.

Analog, Dijital ve Demandlı Pano Ölçü Aletleri

Analog (ibreli) pano ampermetresi akımın değişimini bir bakışta gösterir; dijital panel metre daha net okuma ve oran ayarı sunar; demandlı ampermetre belirli süredeki en yüksek ortalama akımı da kaydeder. Seçim, panonun hangi bilgiye ihtiyaç duyduğuna göre yapılır.

Analog ampermetre ve voltmetrelerin genel kuralları IEC 60051 serisinde, ampermetre ve voltmetreye özel istekler IEC 60051-2 bölümünde tanımlanır. Pano kapağına takılan ölçü aletlerinde 48×48, 72×72 ve 96×96 mm ön ölçüler yaygındır; 22 mm ölçüdeki dijital göstergeler buton deliğine takılır. Enerji, güç faktörü ve harmonik takibi gerekiyorsa tek fonksiyonlu ölçü aleti yerine enerji analizörü tercih edilir.

Mağazadaki Pano Tipi Ölçü Aletleri ve Akım Trafoları

Pano tipi ampermetre, voltampermetre ve bunları besleyen akım trafoları mağaza kataloğunda bulunuyor. Özellikler ürün adlarından alınmıştır.

15.000 TL üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir, altındaki siparişlerde sabit 150 TL kargo ücreti uygulanır; ürünler 0-3 iş günü içinde kargoya teslim edilir.

Sık Sorulan Sorular

Ampermetre seri mi bağlanır?

Evet. Ampermetre ölçülecek akımın geçtiği hatta seri bağlanır. Yüksek AC akımlarda seri bağlantı yerine akım trafosu kullanılır, ampermetre trafonun sekonderine bağlanır.

Ampermetre ve voltmetre devreye nasıl bağlanır?

Ampermetre yükle seri, voltmetre ölçülecek iki noktaya paralel bağlanır. Aynı panoda ikisi birlikte kullanıldığında ampermetre akım trafosundan, voltmetre sigortalı bir hattan doğrudan beslenir.

Voltmetre devreye nasıl bağlanır?

Voltmetrenin iki ucu ölçülecek gerilimin iki noktasına bağlanır: faz-nötr için faz ve nötr, faz-faz için iki faz. Besleme hattına küçük değerli bir sigorta konur.

100/5 ampermetre 150/5 akım trafosuna bağlanır mı?

Bağlanırsa yanlış okur. Ampermetre gerçek akımın üçte ikisini gösterir; 100 A okunduğunda hatta 150 A geçer. Skala ile trafo oranı aynı olmalıdır.

Pano tipi multimetre nedir?

Pano tipi multimetre, gerilim, akım, frekans ve çoğu zaman güç değerlerini tek göstergede toplayan dijital panel metredir. Akım girişleri yine akım trafosu üzerinden beslenir ve trafo oranı cihaz menüsünden girilir.

Ampermetre değiştirilirken akım trafosuna ne yapılır?

Enerji kesilemiyorsa önce trafonun sekonder uçları test klemensinden kısa devre edilir, sonra ampermetre sökülür. Sekonder hiçbir koşulda primer akım varken açık bırakılmaz.

İlgili Ürünler

Pano tipi ampermetre ve voltmetreler ölçü aletleri, akım trafoları trafolar ve ölçü, test ve sensörler kategorilerinde bulunuyor. Pano ölçümünü sahada doğrulamak için hangi pens ampermetrenin uygun olduğu pens ampermetre ve multimetre seçimi yazısında, motor akımının neden yükseldiği ise elektrik motoru aşırı ısınıyor yazısında anlatılıyor.