NPN ve PNP Sensör Farkı: NO, NC ve Bağlantı Rehberi
Endüstriyel sensörlerde en sık karışan konu, NPN ve PNP çıkış tipleridir. Yanlış tip seçilirse sensör PLC girişinde hiç algılanmaz. Bu rehberde iki tipi, NO/NC çıkışı ve bağlantı mantığını sade şekilde anlatıyoruz.
PNP Sensör Nedir?
PNP çıkışlı sensör, algılama durumunda çıkış ucuna pozitif (+) gerilim verir. Yük, çıkış ile 0 V arasına bağlanır. Bu yüzden “pozitif anahtarlamalı” veya “sourcing” olarak da adlandırılır. Avrupa’da ve pek çok modern PLC uygulamasında PNP daha yaygındır.
NPN Sensör Nedir?
NPN çıkışlı sensör, algılama durumunda çıkışı 0 V’a (eksiye) çeker. Yük, artı besleme ile çıkış arasına bağlanır. “Negatif anahtarlamalı” veya “sinking” olarak anılır ve Asya kaynaklı ekipmanlarda sık görülür.
Hangi PLC Girişine Hangisi Bağlanır?
PLC dijital girişi kaynak (source) veya batırma (sink) tipinde olabilir. Genel kural: PNP sensör, giriş ortak ucu 0 V olan (sink) girişlere; NPN sensör ise giriş ortak ucu +24 V olan (source) girişlere bağlanır. Kesin bilgi için PLC modülünün bağlantı şemasına bakın. PLC seçimi için PLC nedir ve nasıl seçilir rehberimizden yararlanabilirsiniz.
NO ve NC Çıkış Nedir?
- NO (normalde açık): Nesne algılanmadığında çıkış kapalıdır, algılayınca aktif olur.
- NC (normalde kapalı): Nesne algılanmadığında çıkış aktiftir, algılayınca pasif olur.
Güvenlik açısından NC tercih edilebilir; çünkü kablo kopması gibi bir arıza sinyal kaybı olarak fark edilir. Bazı sensörler her iki çıkışı sağlayan “NO+NC” veya programlanabilir yapıdadır.
Kablo Renkleri
Üç telli DC sensörlerde standart renkler yaygın olarak şöyledir:
- Kahverengi: + besleme (genellikle 10–30 V DC)
- Mavi: 0 V
- Siyah: sinyal çıkışı
Dört telli modellerde beyaz kablo çoğunlukla ikinci çıkış (NC) veya ek fonksiyondur. Üretici kataloğunu her zaman kontrol edin.
2, 3 ve 4 Telli Sensör
İki telli sensör yük ile seri bağlanır ve beslemeyle aynı hattı kullanır; bu nedenle küçük bir artık akım (kaçak) geçer. Üç telli sensörde besleme ve sinyal ayrıdır, en yaygın tiptir. Dört telli modeller hem NO hem NC çıkış ya da ek özellik sunar.
Sensör Tipini Doğru Seçmek
Algılanacak malzemeye göre indüktif, kapasitif veya fotoelektrik sensör seçilir. Farkları indüktif, kapasitif ve fotoelektrik sensör farkları yazımızda anlattık. Sıcaklık ölçümü için PT100, termokupl, NTC ve PTC farkları yazısına, basınç ölçümü için ise basınç vericisi seçimi rehberine bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
NPN sensör yerine PNP kullanabilir miyim?
Yalnızca bağlı olduğu giriş modülü uygunsa. Giriş tipi uyumsuzsa sensör algılasa bile PLC sinyal görmez; bu durumda röle veya uyumlu giriş kartı gerekir.
Sensör tipi kılıfında yazılı mıdır?
Evet. Çoğu sensörde model kodu veya etiket üzerinde NPN/PNP ve NO/NC bilgisi bulunur.
Sensör algılama mesafesi nasıl seçilir?
Nominal algılama mesafesinin, montaj toleransını ve titreşimi karşılayacak şekilde işlemesi gerekir. Sınırda çalışan bir sensör güvenilir değildir.
Ürünlere Göz Atın
Ölçü, test ve sensörler ile sensörler ve basınç vericileri kategorilerimizi inceleyebilirsiniz.