Motor Kondansatörü Nedir? Nasıl Seçilir? µF ve Gerilim Değeri
Tek fazlı asenkron motorlar (fancoil motorları, aspiratörler, küçük pompalar ve birçok fan) kendi kendine dönme momenti üretemez. Yardımcı sargıda faz farkı oluşturmak için kondansatör kullanılır. Kondansatör arızalandığında motor ya hiç dönmez ya da yavaş, gürültülü ve aşırı ısınarak çalışır.
Çalışma ve Kalkış Kondansatörü
- Çalışma kondansatörü: Motor çalıştığı sürece devrededir; sürekli çalışmaya uygun, genellikle yağlı veya plastik gövdeli yapıdadır.
- Kalkış kondansatörü: Yalnızca kalkışta kısa süre devreye girer ve genellikle santrifüj şalter veya röle ile devreden çıkarılır; daha yüksek kapasiteli fakat kısa süreli çalışmaya uygundur.
Seçimde Bakılacak Değerler
Kapasite (µF)
Motor etiketindeki değer esas alınır. Farklı kapasite kullanmak motorun akımını artırabilir, verimini düşürebilir veya gürültü yapmasına yol açabilir. Tolerans genellikle ±5%’tir.
Gerilim (V)
Kondansatörün anma gerilimi, motor beslemesinden yeterince yüksek olmalıdır. 230 V şebekede 400–450 V AC anma gerilimli kondansatörler yaygındır.
Gövde ve Bağlantı
Silindirik alüminyum, plastik gövde veya yağlı tip; faston uçlu veya kablolu bağlantı seçenekleri bulunur. Montaj ölçüsü ve ucun tipi eski parçayla uyumlu olmalıdır.
Kondansatör Arızası Belirtileri
- Motor dönmüyor, sadece uğuldama sesi geliyor
- Motor yavaş dönüyor veya tork zayıf
- Motor aşırı ısınıyor
- Kondansatör gövdesi şişmiş veya yağ akıtıyor
Güvenlik
Kondansatör enerji kesildikten sonra bile yük tutabilir. Dokunmadan önce uçlarını uygun bir direnç veya araçla boşaltın. Şişmiş veya yağ akıtan kondansatörü kullanmayın.
Sık Sorulan Sorular
Kondansatör değerini büyük seçmek motora zarar verir mi?
Evet. Yüksek kapasite yardımcı sargı akımını artırıp sargıyı aşırı ısıtabilir. Motor etiketindeki değere sadık kalın.
Kondansatör nasıl test edilir?
Kapasite ölçebilen bir multimetre veya LCR metre ile ölçülür; etiket değerinden belirgin sapma varsa değiştirilir.
Üç fazlı motorlarda kondansatör gerekir mi?
Hayır. Üç fazlı motorlar kendiliğinden dönen manyetik alan üretir; kondansatör tek fazlı motorlarda kullanılır.
Ürünlere Göz Atın
Elektronik bileşenler ve elektrikli motorlar kategorilerimizi inceleyebilirsiniz. Fancoil için Fancoil Motoru Nasıl Seçilir? yazımıza da bakabilirsiniz.